Czy wszystkie gatunki są ważne dla zachowania różnorodności biologicznej?

Sposób, w jaki gatunki są wykorzystywane do ochrony bioróżnorodności jest od lat przedmiotem wielkiej debaty. W tym artykule chcemy przedstawić krótki przegląd tego skomplikowanego tematu. Ostatnia aktualizacja: 12 grudnia 2019 r. Od wielu lat ekolodzy wybierają i chronią niektóre gatunki w nadziei na zachowanie bioróżnorodności. Jednak skuteczność tej strategii jest często kwestionowana przez ekspertów ds. środowiska. Pytanie brzmi: dlaczego? A czy nie wszystkie gatunki są jednakowo ważne dla zachowania bioróżnorodności naszej planety?

Zachowanie różnorodności biologicznej: klasyfikacja gatunkowa

Gatunki parasolowe

Gatunki parasolowe to jedne z najbardziej chronionych zwierząt na świecie. Ekolodzy uważają, że ich ochrona pomoże z kolei chronić wiele innych gatunków, które dzielą ich siedliska. Według biologa Marthy Groom, gatunek parasolowy to „duży, szeroko zakrojony gatunek, którego potrzeby obejmują potrzeby wielu innych gatunków”. Mogą być również wykorzystywane do wyboru lokalizacji przyszłych rezerwatów dzikiej przyrody. Termin ten został po raz pierwszy użyty przez Bruce'a Wilcoxa w 1984 roku i od tego czasu jest przedmiotem gorącej debaty. Niektórzy eksperci uważają, że gatunki parasolowe są niezwykle przydatne w ochronie bioróżnorodności, podczas gdy inni uważają, że ochrona różnych mniejszych stworzeń (takich jak bezkręgowce) może być bardziej skuteczna. Większość gatunków parasolowych znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN), co oznacza, że ​​są zagrożone lub zagrożone wyginięciem. W związku z tym ich ochrona rozciąga się również na zachowanie ich siedliska. Na przykład w Hiszpanii jednym z głównych gatunków parasoli jest niedźwiedź brunatny. Ma szeroki zakres potrzeb ekologicznych, ajego ochrona pomaga chronić wszystkie otaczające go gatunki.

Zachowanie bioróżnorodności: kultowe lub flagowe gatunki

Gatunki flagowe to te, które są uważane za wystarczająco charyzmatyczne, aby działać jako symbol ochrony środowiska. Konserwatorzy przyrody wybierają te konkretne zwierzęta, aby przyciągnąć uwagę opinii publicznej i rządu. Ułatwia to pozyskanie środków na ochronę tego gatunku oraz innych, mniej „atrakcyjnych” gatunków, z którymi dzielą swoje siedlisko. Najczęstsze gatunki flagowe to duże ssaki. Często są najbardziej znanymi i najbardziej uderzającymi zwierzętami i pomagają wzbudzić w ludziach większą empatię. Zwierzęta te mogą reprezentować cały ekosystem lub określoną kwestię środowiskową. Jednym z przykładów jest wykorzystanie żółwi morskich do podkreślenia niebezpieczeństwa plastiku dla naszych oceanów. Niektóre z tych gatunków reprezentują nawet światowe organizacje zajmujące się ochroną, takie jak słynna panda WWF. 

Gatunki wskaźnikowe

Gatunki wskaźnikowe to te, które naukowcy mogą wykorzystać do monitorowania stanu biologicznego określonego obszaru. Ich obecność odzwierciedla specyficzny stan środowiska. Badacze mogą również wykorzystać je do zdefiniowania konkretnego regionu. Na przykład, badając gatunek, który żyje wyłącznie w regionach pustynnych, możesz określić, gdzie pustynia się zaczyna i kończy. Jednak z punktu widzenia ochrony ich najcenniejsze zastosowanie polega na określaniu kondycji ekosystemu. W tym przypadku gatunki wskaźnikowe to te, które są najbardziej wrażliwe na zmiany warunków środowiskowych i mogą być wykorzystywane jako wczesny znak ostrzegawczy przed zanieczyszczeniem i zmianą klimatu. Na przykład porosty są dobrym wskaźnikiem jakości powietrza. Gatunki wskaźnikowe mogą pomóc nam zrozumieć stan środowiska, określić regiony ekologiczne, odkryć ogniska chorób i kontrolować zmiany klimatyczne. 

Zachowanie bioróżnorodności: gatunki kluczowe

Gatunki kluczowe to te, których liczebność ma nieproporcjonalny wpływ na ich ekosystem, ponieważ ich obecność wpływa na resztę żyjących tam organizmów. W związku z tymbrak tych gatunków może spowodować upadek całego ekosystemu. Najlepszym tego przykładem jest relacja drapieżnik-ofiara. Obecność określonego drapieżnika uniemożliwia liczną populację roślinożerców zniszczenie flory w tym ekosystemie. Innym przykładem są „inżynierowie ekosystemów”. Są to zwierzęta, które znacząco modyfikują swoje siedlisko. Najlepszym przykładem są słonie, które niszczą drzewa i robią miejsce dla gatunków pasących się na pastwisku.Bez nich afrykańska sawanna zamieniłaby się z powrotem w las i przestałaby istnieć.

Jak wykorzystanie tych gatunków może mieć negatywny wpływ na ochronę

Jednak wykorzystanie tych gatunków jako narzędzi ochrony może w rzeczywistości przekrzywić wysiłki na rzecz ochrony środowiska na ich korzyść. Skupienie się wyłącznie na nich odciąga uwagę od mniej „charyzmatycznych” zwierząt, którym grozi wyginięcie. Na przykład ochrona zielonej żaby w celu zachowania półtrwałych terenów podmokłych. Zielona żaba nie działa na wyobraźnię publiczności. Jeśli chodzi o opracowanie sposobu na zachowanie tego siedliska, ekolodzy muszą szukać bardziej „atrakcyjnych” gatunków. Ekolodzy często wybierają gatunki flagowe, a nie parasolowe, próbując obudzić zainteresowanie publiczne, nie tylko dla samego zwierzęcia, ale dla całego ekosystemu. W Europie są dwa zwierzęta, które są zarówno gatunkiem flagowym, jak i parasolowym: niedźwiedź brunatny i głuszec. Oba są chronione i podziwiane przez publiczność. Jednak wysiłki na rzecz ochrony są często powiązane z nielegalnymi działaniami, które mają niewiele wspólnego z ochroną bioróżnorodności. Może Cię to zainteresować... Przeczytaj to w Moje zwierzęta Czy wszystkie zwierzęta są zagrożone wyginięciem? Ze wszystkimi zwierząt z listy zagrożonych gatunków, możesz się zastanawiać, czy wszystkie zwierzęta są zagrożone wyginięciem. Przeczytaj ten artykuł, aby znaleźć...