Szpak z fioletowym podkładem i sekret kryjący się za metalicznym upierzeniem

Szpak purpurowy wyróżnia się metalicznym upierzeniem. Jak to się robi? Jaki jest sekret jego wspaniałej kolorystyki? W tym artykule odpowiemy na te pytania i nie tylko!

Ostatnia aktualizacja: 29 listopada 2020r.

Szpak fioletowy (Cinnyricinclus leucogaster), znany również jako szpak śliwkowy, jest jedynym członkiem rodzaju Cinnyricinclus należącym do rodziny szpaków (rząd Passeriformes ). To fascynujące zwierzę zamieszkuje lasy sawanny Afryki Subsaharyjskiej.
Chociaż wiele szpaków ma matowe upierzenie, szpak fioletowogrzbiety jest metaliczny. Ten gatunek, wyróżniający się wspaniałym kolorem, obejmuje gatunki różnych rodzajów:

  • Wspaniały szpak (Lamprotornis superbus) z Afryki Wschodniej
  • Szpak złocisty ( Lamprotornis regius), również z Afryki Wschodniej
  • Szpak metaliczny lub szpak błyszczący (Aplonis metallica) z Wysp Pacyfiku

Silny dymorfizm płciowy

Ten ptak jest stosunkowo mały (sześć cali i ważący jedną uncję). Tylko samiec szpaka fioletowego ma białą pierś i uderzająco opalizujący fioletowy grzbiet, który charakteryzuje ten gatunek. Samice i młode ptaki mają brązową głowę i grzbiet, z białym brzuchem z brązowymi plamkami. Zarówno samce, jak i samice mają czarne dzioby i nogi.

Rozmieszczenie i siedlisko szpaka fioletowego

Ten gatunek ptaka jest szeroko rozpowszechniony, ponieważ występuje od południowego zachodu Półwyspu Arabskiego po Afrykę Subsaharyjską. Powszechnie występuje w lasach tropikalnych i na sawannach. Można go jednak również spotkać w parkach i ogrodach osiedli ludzkich. Jednak rzadko zobaczysz go na ziemi. Zamiast tego można go znaleźć na drzewach i na wyżynach.

Ogólnie rzecz biorąc, szpak fiołkowy występuje w całej afrykańskiej sawannie leśnej, zarówno na północ, jak i na południe od lasów równikowych. Według doniesień naukowych gatunek jest częściowo migrujący. W ten sposób oddala się od równika, aby rozmnażać się tuż przed deszczem iw czasie jego trwania, i powraca w następnej porze suchej.

Do tej pory eksperci rozpoznawali trzy podgatunki o własnym rozmieszczeniu geograficznym:

  • Cinnyricinclus leucogaster leucogaster. Występuje w Senegalu i Gambii, w Etiopii, Kenii i Tanzanii.
  • Cinnyricinclus leucogaster arabicus. Występuje we wschodnim Sudanie, w północno-zachodniej Somalii i na Półwyspie Arabskim.
  • Cinnyricinclus leucogaster verreauxi jest szeroko rozpowszechniony na południu Demokratycznej Republiki Konga, w zachodniej Tanzanii, na południe do Botswany, a następnie w północno-wschodniej Afryce Południowej. i Mozambiku.

Zwyczaje życiowe szpaka fioletowego

Ptaki te są bardzo towarzyskie, ponieważ żyją razem w koloniach. Ponadto głównie jedzą owoce, ale także zjadają owady, zwłaszcza termity, które łapią w locie. Jeśli chodzi o gniazda, ten ptak robi je w jaskiniach na starych drzewach, wykorzystując pióra, materiał roślinny i kał. Samica może złożyć do sześciu jaj, które wysiadują przez około 14 do 18 dni.

Dlaczego kolor upierzenia jest ważny?

W naturze wzory kolorystyczne są kluczowym elementem do doboru płciowego. Często zabarwienie gatunków odgrywa rolę w komunikacji międzygatunkowej i wewnątrzgatunkowej.
Interesujące jest wiedzieć, że różne wzorce występujące w przyrodzie prawie nie zostały zbadane, być może ze względu na to, jak trudno jest skutecznie uchwycić ich zmienność zwykłymi metodami.

Ubarwienie szpaka fioletowego

Przede wszystkim należy zauważyć, że istnieją dwa rodzaje ubarwienia upierzenia, jak to ma miejsce u motyli i innych zwierząt:

  • Kolor oparty na pigmentach. Obejmuje melaniny, karotenoidy i inne. Tworzą małą paletę kolorów.
  • Kolor strukturalny. Powstają w wyniku działania światła na nanostruktury. Kolory opalizujące często wynikają ze struktury piór. Dzięki temu mechanizmowi możliwa jest szeroka gama opalizujących kolorów.

Jak pióro uzyskuje swój kolor

Drobne mieszki włosowe w naskórku lub zewnętrznej warstwie skóry wytwarzają białka keratynowe, które tworzą pióra. Zadziory odpowiadają każdemu „włosowi”, który rozgałęzia się prostopadle w zadziory. Z kolei te zadziory rozgałęziają się w zadziory. Zadziory sąsiednich zadziorów zaczepiają się w piórze, nadając mu jego strukturę.

W upierzeniu zabarwienie strukturalne jest wynikiem nanoskalowych układów różnych pierwiastków. Innymi słowy, płytki keratynowe, melanosomy, a także powietrze wewnątrz dziąseł. Oczywiście te same gatunki ptaków mogą mieć pióra o kolorach wytwarzanych przez różne mechanizmy i pigmenty . Co więcej, często to samo upierzenie przedstawia kombinacje obu mechanizmów.

Melanosomy, małe wiązki melaniny znajdujące się w piórach, skórze i futrze wielu zwierząt, mogą wytwarzać strukturalne kolory, gdy są odpowiednio zorganizowane w jednolite warstwy.

Dlaczego kolory szpaka fioletowego są tak jasne?

Jak wspomnieliśmy powyżej, kolory strukturalne powstają przez uporządkowanie termodynamicznie stabilnych nanostruktur. Na przykład symetria heksagonalna. Ogólnie rzecz biorąc, w upierzeniu wielu ptaków melanosomy biorące udział w układzie są zwarte, co prowadzi do niewielkich różnic ubarwienia.
Tak więc, aby uzyskać jaśniejsze lub bardziej nasycone kolory, musi być spełniony jeden z tych dwóch warunków:

  • Poprawa kontrastu współczynnika załamania światła
  • Zwiększenie względnej ilości materiału o niskim współczynniku załamania światła</ li>

Upierzenie szpaka fioletowego spełnia drugi warunek. W 2013 r. raport naukowy ustalił, że strukturalny układ upierzenia szpaka fioletowego ma zmienną mieszankę pustych i litych melanosomów. To sekret intensywnego metalicznego koloru upierzenia.

Stan ochrony i rola ekologiczna

Ogólnie rzecz biorąc, oczekujemy, że ptaki wróblowe przyczynią się do rozprzestrzeniania nasion do kilku kilometrów dalej. Migrujący szpak fioletowogrzbiety może znacznie dalej rozsiewać połknięte nasiona.
Światowa populacja szpaka fioletowego nie została jeszcze określona ilościowo. Jednak eksperci klasyfikują ten gatunek jako szeroko rozpowszechniony i „ogólnie powszechny” na „lokalnie obfity”. Ze względu na jego powszechną dystrybucję i fakt, że eksperci nie są świadomi określonych zagrożeń, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) sklasyfikowała go jako „mniej obaw”.

Może Cię zainteresować…

Przeczytaj to w Moje zwierzęta
Kolibry Kolumbii i Wenezueli w pełnym kolorze
Kolumbia a Wenezuela posiada niesamowitą zróżnicowaną anifaunę, zwłaszcza jeśli chodzi o kolibry. Dowiedz się więcej już dziś.